تلگرام در بهروزرسانی نسخه ۱۲.۷.۲ با ادغام هوش مصنوعی در شبکه غیرمتمرکز کوکون (Cocoon)، لایهای از عوامل خودمختار را بدون به خطر انداختن حریم شخصی ۹۰۰ میلیون کاربر خود معرفی کرده است. این تحول بزرگ با ارائه قابلیتهای نوآورانهای چون رباتهای مهمان، دستیار نگارش پیشرفته و اتوماسیون پروفایل، پیامرسانی سنتی را به یک سیستمعامل اجتماعی هوشمند تبدیل میکند.
امروزه پلتفرمهای پیامرسان از یک ابزار ساده برای چت و تبادل فایل، در حال تبدیل شدن به سیستمهای عامل اجتماعی و
هوشمند هستند.
تلگرام با معرفی نسخه جدید خود (نسخه ۱۲.۷.۲ در می ۲۰۲۶)، گام بلندی در این مسیر برداشته و هوش مصنوعی را نه به عنوان یک ابزار جانبی، بلکه به عنوان هسته مرکزی پلتفرم خود بازتعریف کرده است. این تحول بزرگ که از آن به عنوان انقلاب رباتها یاد میشود، بیش از ۹۰۰ میلیون کاربر این شبکه اجتماعی را وارد عصر جدیدی از تعامل با عوامل هوشمند خودمختار کرده است.
تمرکز اصلی تلگرام در این بهروزرسانی، پیوند دادن قابلیتهای پیشرفته هوش مصنوعی با دو اصل حیاتی یعنی غیرمتمرکزسازی و حفظ حریم خصوصی است. تلگرام برخلاف رویکرد شرکتهای بزرگ فناوری که دادههای کاربران را در سرورهای ابری متمرکز پردازش میکنند، با همکاری شبکه کوکون (Cocoon Network) بر بستر بلاکچین TON، فرآیندی را ابداع کرده که در آن پردازشهای سنگین هوش مصنوعی بدون افشای پیامها یا هویت کاربران انجام میشود. نتیجه این رویکرد، ظهور دستیارانی است که بدون نقض حریم شخصی، در ویرایش متن، مدیریت گروهها، تولید محتوا و حتی پاسخگویی خودکار به کمک کاربران میآیند.
هوش مصنوعی غیرمتمرکز؛ انقلاب تلگرام در حفظ حریم خصوصی کاربران
مهمترین وجه تمایز تلگرام در بهروزرسانی ماه می ۲۰۲۶، ساختار زیربنایی پردازش هوش مصنوعی آن است. تلگرام برای پیادهسازی قابلیتهای هوشمند خود از شبکه کوکون (Confidential Compute Open Network) کمک گرفته است. این شبکه یک زیرساخت غیرمتمرکز است که بر پایه فناوری محیطهای اجرای مورد اعتماد (TEEs) و بهویژه تکنولوژی Intel TDX عمل میکند.
در این معماری، هر زمان که شما درخواستی از هوش مصنوعی دارید (مانند خلاصه کردن یک متن طولانی)، این درخواست وارد یک ماشین مجازی کاملاً محرمانه و رمزنگاریشده میشود. به دلیل استفاده از مکانیزم امنیتی RA-TLS، اصالت سختافزار و مدل هوش مصنوعی پیش از ارسال دادهها توسط کلاینت تأیید میشود. نکته شگفتانگیز اینجاست که حتی مالک سختافزار یا تأمینکننده پردازندههای گرافیکی (GPU) نیز به محتوای متنی یا تصویری پردازششده دسترسی ندارد. این رویکرد علاوه بر تضمین ۱۰۰ درصدی حریم خصوصی، تلگرام را از قوانین سختگیرانه بینالمللی مرتبط با دادههای ابری معاف میکند.
مقایسه هوش مصنوعی سنتی ابری با معماری غیرمتمرکز کوکون
برای درک بهتر این تحول، میتوان تفاوتهای بنیادی این دو رویکرد را در سه شاخص اصلی بررسی کرد:
مالکیت و دسترسی به دادهها:
در معماری سنتی و ابری متمرکز، شرکتهای بزرگ فناوری و توسعهدهندگان هوش مصنوعی به تمامی متون، فایلها و دادههای ارسالی شما دسترسی مستقیم دارند. اما در معماری غیرمتمرکز کوکون که در تلگرام پیادهسازی شده، دادهها کاملاً رمزنگاری میشوند و فرآیند پردازش درون یک محیط امن سختافزاری اتفاق میافتد؛ به طوری که حتی مالک سرور یا تأمینکننده زیرساخت نیز قادر به دیدن محتوای پیامهای شما نیست.
هزینههای انطباق با قوانین حریم خصوصی:
در سیستمهای سنتی، شرکتها مجبورند هزینههای بسیار سنگینی را برای تطبیق خود با قوانین سختگیرانه بینالمللی (مانند GDPR در اروپا) پرداخت کنند تا امنیت دادههای کاربران تضمین شود. در نقطه مقابل، در معماری کوکون به دلیل نبود دسترسی مستقیم به دادههای متنی کاربران و عدم ذخیرهسازی آنها، این هزینهها به شکل قابلتوجهی کاهش یافته است.
وابستگی زیرساختی:
سرویسهای هوش مصنوعی معمولی وابستگی شدیدی به غولهای ابری جهان مانند مایکروسافت،
گوگل یا
آمازون دارند. تلگرام با اتکا به شبکه کوکون، خود را از این وابستگی نجات داده و پردازشهای هوشمند خود را بر بستر یک شبکه غیرمتمرکز از نودهای پردازشی و بلاکچین TON پیش میبرد.
رباتهای مهمان (Guest Bots)؛ دستیاران همهجا حاضر و ایمن
تا پیش از این، برای استفاده از یک
ربات باید آن را به گروه اضافه میکردید یا وارد چت خصوصی با آن میشدید که این کار دسترسیهای زیادی به ربات میداد. در نسخه جدید، مفهوم «رباتهای مهمان» این مرزها را جابهجا کرده است. اکنون کاربران میتوانند در هر گفتگوی گروهی یا دو نفره، صرفاً با تگ کردن آیدی ربات (مثلاً BotUsername@)، آن را فراخوانی کنند.
این رباتها مانند یک ناظر بیسرصدا اما آمادهبهخدمت در حاشیه چت حضور دارند. ویژگی کلیدی آنها این است که به تاریخچه پیامهای گروه یا لیست اعضا دسترسی ندارند؛ آنها فقط و فقط پیامی را که در آن تگ شدهاند و پاسخهای (Reply) مربوط به آن پیام را میخوانند و پردازش میکنند. کاربرد این رباتها در لحظه شامل مواردی همچون:
- راستیآزمایی (Fact-checking) اخبار و ادعاهای مطرح شده در گروه
- ترجمه آنی پیامها به زبانهای مختلف
- خلاصهسازی بحثهای طولانی یا تولید تصاویر بر اساس متن است.
اتوماسیون پروفایل شخصی؛ پاسخگوی هوشمند در غیاب شما
یکی از کاربردیترین قابلیتهای نسخه ۱۲.۷.۲، امکان متصل کردن یک ربات هوش مصنوعی به پروفایل شخصی است. این قابلیت که پیش از این در انحصار حسابهای تجاری بود، اکنون در دسترس عموم کاربران قرار گرفته تا در زمانهایی که آنلاین نیستند، مدیریت پاسخها را به عهده بگیرد.
کاربران میتوانند از مسیر Settings > Chat Automation دستیار هوشمند خود را شخصیسازی کرده و مشخص کنند که ربات با چه کسانی تعامل داشته باشد:
- محدودیت به چتهای جدید: ربات تنها به کسانی که برای اولین بار به شما پیام میدهند پاسخ میدهد (عالی برای فیلتر کردن اسپم یا پاسخ به مشتریان جدید).
- استثنا کردن مخاطبین: میتوانید تنظیم کنید که ربات به پیامهای دوستان و اعضای خانواده پاسخ ندهد تا تعاملات انسانی و صمیمی شما دستخوش تغییر نشود.
- دسترسی به گروههای خاص: تعیین دقیق گروههایی که ربات اجازه دارد در آنها از طرف شما فعال باشد.
ارتباط ربات با ربات (Bot-to-Bot Communication)
این ویژگی فنی، امکان ایجاد جریانهای کاری چندعاملی (Multi-agent Workflows) را فراهم میکند. به زبان ساده، یک ربات میتواند خروجی کار خود را به ربات دیگری بسپارد تا زنجیرهای از کارهای خودکار انجام شود (مثلاً یک ربات متن را ترجمه کند و ربات بعدی آن را به صورت پادکست صوتی تحویل دهد). این قابلیت در مدیریت پروژههای پیچیده و انجمنهای رمزارزی (Crypto) کاربرد وسیعی دارد. علاوه بر این، انتقال دادهها در API جدید به صورت استریمینگ (Streaming) است؛ یعنی متن کلمه به کلمه و در لحظه تولید روی صفحه ظاهر میشود که سرعت پردازش را برای رباتهای دیگر و کاربران به شدت بالا میبرد.
دستیار نگارش درونبرنامهای؛ سبکهای زبانی سفارشی
در بخش ویرایشگر متن، قابلیت Custom AI Styles اضافه شده است. اگر در کادر پیام بیش از ۳ خط متن تایپ کنید، آیکون کوچک «Ai» ظاهر میشود. این ابزار به شما اجازه میدهد لحن و گرامر متن خود را در لحظه تغییر دهید. تلگرام چند سبک پیشفرض خلاقانه را در اختیار کاربران قرار داده است:
- سبک شرکتی (Corp): تبدیل متنهای عامیانه به ایمیلها و پیامهای رسمی و اداری.
- سبک وایکینگ (Viking): بازنویسی متن با لحنی حماسی، اساطیری و کوبنده.
- سبک ذن (Zen): سادهسازی متن و تبدیل آن به لحنی آرامشبخش و خلاصه.
نکته نوآورانه: کاربران میتوانند پروامپتهای اختصاصی خود را بنویسند، برای آن یک نام و ایموجی انتخاب کنند و سبک نگارش شخصی خود را بسازند. این سبکها دارای لینکهای قابل اشتراکگذاری هستند؛ ویژگی فوقالعادهای که به تیمهای مارکتینگ و برندها اجازه میدهد لحن صحبت کارشناسان خود با مشتریان را کاملاً یکپارچه کنند.
هوشمندسازی بخش چندرسانهای و ابزارهای پیشرفته مدیریتی
جستجوی معنایی در اقیانوس استیکرها
تلگرام با داشتن بانک عظیمی از ۱۰۰ میلیون استیکر، اکنون از یک مدل بینایی ماشین جدید بهره میبرد که روی شبکه کوکون اجرا میشود. این سیستم از جستجوی معنایی در ۳۶ زبان پشتیبانی میکند. برای مثال، اگر واژه «دلتنگی» یا «شادی» را سرچ کنید، هوش مصنوعی با درک مفاهیم بصری درون استیکرها (و نه فقط برچسبهای متنی ساده)، دقیقترین گزینهها را به شما پیشنهاد میدهد.
نظرسنجیهای قدرتمند (Mighty Polls) برای مدیران
مدیران کانالها و گروهها در این نسخه به ابزارهای نظارتی بسیار پیشرفتهای دسترسی پیدا کردهاند:
- فیلتر جغرافیایی: امکان محدود کردن رایگیری فقط برای اعضای ساکن در یک کشور خاص.
- شرط مدت عضویت: دادن حق رای تنها به کاربرانی که بیش از ۲۴ ساعت از عضویتشان گذشته است (برای جلوگیری از هجوم اکانتهای فیک و رباتهای رایدهنده).
- نمودارهای آماری زنده: نمایش نمودارهای تحلیلی و تعاملی برای نظرسنجیهای بالای ۱۰۰ رای.
- مدیریت واکنشها: امکان حذف یکجای تمامی ریاکشنهای (واکنشهای ایموجی) ارسال شده توسط یک کاربر خاص در گروه.
زبان طراحی نوین؛ شیشه مایع (Liquid Glass)
در کنار تغییرات ساختاری هوش مصنوعی، ظاهر تلگرام در سال ۲۰۲۶ به سمت شفافیت و مینیمالیسم حرکت کرده است. زبان طراحی جدید که Liquid Glass نام دارد، به طور کامل در نسخه iOS ادغام شده است. این پوسته شامل المانهای شیشهای فوقالعاده زیبا و جلوههای طبیعی شکست نور است. برای اینکه این افکتهای گرافیکی سنگین باعث کاهش طول عمر باتری نشوند، تلگرام گزینهای را در بخش Power Saving قرار داده تا کاربران بتوانند به دلخواه خود شدت این جلوههای بصری را تنظیم یا محدود کنند.